شهر خلاق[1]

تعريف شهر خلّاق بسيار فراگير است. به نظر مي­رسد شهر خلّاق با بخش هاي هنري كه شهرها را زنده و پويا مي­سازند و به آن ها ارزش واقعي مي­بخشد مثل هنر گردشگري يا رخدادهاي هنري، تلاش براي تحت كنترل درآوردن اثر اقتصادي هنر و ايجاد شهرتي بين المللي براي شهر، جذب افرادي كه طبقه خلّاق خوانده مي­شود، استفاده از هنر براي نمايش تنوّع و ساخت درك بين مردم، ايجاد اقتصاد و صنايع خلّاق، به رسميت شناختن خلّاقيت به عنوان يك پيشرو براي نوآوري و حتي اتخاذ يك رويكرد خلّاق براي حل مسائل مدني، در ارتباط است(2 ,2008 ,Coletta). شهر خلّاق مکانی براي رشد و نمو خلّاقیت­ها است. شهر خلّاق منزلی برای خلاقيت­هاي هنري، نوآوري­هاي علمي و تكنولوژيكي و صداي­رساي فرهنگ­هاي رو به رشد است. شهري كه همه پتانسيل­هاي خلّاق خود را جامه عمل مي­پوشاند و پرچم­دار فعاليت­هاي فرهنگي و توسعه­اي است. يك شهر خلاق يك شهر پويا از لحاظ يادگيري فرهنگي و بين فرهنگي است. در اين شهر، هر شهروند اطمينان خاطر به استفاده از ظرفيت­هاي علمي، فني، هنري و فرهنگي خود دارد(ابراهیمی، 1387، 65).

عناصر كليدى كه براى به وجود آمدن مناطق و شهرهاى خلّاق مطرح­اند شامل: شبكه­اى از توليدكنندگان منطقه­اى، بازار نيروى كار محلى يعنى تكنسين­ها و كارگران خلّاقى كه در يك منطقه استقرار دارند و می­توانند در شكل­گيرى توسعه خلّاقيت در شهر و منطقه اثرگذار باشند و رقابت و همكارى بين مجموع­هاى از شهرها كه بتوانند عنصر خلّاقيت را به منطقه و شهر تزريق كنند. مباحث مطرح در اين زمينه بيشتر مربوط به مناطق كلانشهرى و شهرهاى بزرگ است و هرچه قدر كه از شهرهاى بزرگ­تر دور می­شويم، بحث مربوط به خلّاقيت، بيشتر به عناصر سنتى تا عناصر جديد ارتباط پيدا می­كند.اما امروزه عناصر سنتى مانند جواهرآلات با وجود سنتى بودن، می­توانند به عنوان يك صنعت خلّاقيت آفرين تاثير خود را بر شكل­گيرى شهر خلاق بگذارند(MUSTURD, 2001). همچنين از جمله ويژگی­هاى عمومى هر شهر خلاق اين است كه مكانى جذاب براى كار كردن و زندگى شهروندان خود (به خصوص براى نسل جوان)، مكانى جذاب براى گردشگران (صنعت توريسم)، توانمند در شكوفايی بخش­هاى مختلف اقتصادى (از راه به كارگيرى فناورى و مديريت صحيح آن) و همچنين مركز جذب بنگاههاى مختلف اقتصادى نوظهور (خوشه­ها و مراكز تحقيقاتى به ويژه در زمينه فناوری­هاى برتر High-Tech) باشد(ابراهیمی، 1387). همچنین شهرهای خلاق باعث رونق و شکوفایی شهری می‌گردد که ‌این خود سطح مناسبات یک شهر را در پیوند با سایر شهرها در مقیاس ملی و فراملی گسترش می‌دهد. ایده شهر خلّاق مبحثی جدید و مورد توجه در حوزه مطالعات شهری و به ویژه مدیریت شهری بوده است که بر بهتر شدن محیط زندگی و ارتقای کیفیت زندگی به واسطه تفکرات نو شهروندان تأکید دارد.

اولبن­بار «دبور» در سال 1967 مبحثی با عنوان «شهر تماشایی یا شهر نمایش» مطرح کرد. نظر او ظهور پیش از موعد ایده­های تلفیق فضای اقتصادی و فرهنگی در مقیاس انسانی به­ویژه در موضوعاتی نظیر فضاهای مولد جدید، مجموعه­های فرهنگی و به نمایش در آوردن محیط­های بصری که در مادر شهرهای اصلی سراسر جهان بسیارند(2006 ,J. SCOTT). ریچارد فلوریدا[2] اولین کسی است که بحث شهرهای خلاق را مطرح نمود او اولین کتاب خود را تحت عنوان کریتیو کلس(Creative Class) در سال 2002 میلادی منتشر و پس از آن در سال 2005 میلادی کتاب دیگری را برای تقویت موضوع خود منتشر نمود(رفیعیان، 1389، 121).

  1. Creative City

[2]. Richard Florida.

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

ارزیابی میزان تحقق¬پذیری مولفه¬های شهر خلّاق (نمونه موردی: شهر بناب)