• سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست[1]

2-3-1) کلیات:

يكي ديگر از مطرح‌ترين سيستم‌هاي مديريتي در دنيا سيستم مديريت ايمني، بهداشت و محيط‌زيست HSE-MS است. یکی از كامل‌ترين استانداردهای مطرح در خصوص سيستم مديريت بهداشت، ايمني و محيط‌زيست كه به صورت يكپارچه به اين موضوع می‌پردازد، استانداردي است كه توسط انجمن بين‌المللي توليدكنندگان نفت و گاز (OGP) تدوين شد.

در اين تحقيق  هر جا صحبت از HSE-MS مي‌شود منطور اين استاندارد است كه در ذیل به تشريح عناصر آن پرداخته شده است.

هدف از تشريح عناصر اين استاندارد در اين بخش تشريح مفاهيم مرتبط با يك سيستم مديريت HSE است به طوري‌كه در ادامه به برقراري ارتباط ميان تكنيك‌هاي مختلف مديريت HSE و فازهاي فرايند آموزش و ارزيابي اثربخشي آموزش در مدل پاتريك پرداخته شود و نهايتأ مدلي ارائه گردد كه به واسطه آن بتوانيم شاخص‌هایی از را به منظور ارزیابی عملکرد HSE سازمان، در پروژه‌های عمرانی بهره‌گيري نماييم.

شکل 2-1، مدل سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست است که ارتباط بین عناصر و الزامات این سیستم مدیریتی را تشریح می‌نماید.

 

 

در ادامه پس از ارائه تعریف مرتبط با HSE، به تشریح هریک از این عناصر و زیربندهای مربوطه می‌پردازیم:

) تعاریف:

محيط‏زيست: به محيط، شرايط يا موقعيتي كه يك شركت در آن فعاليت مي‌كند يا مي‌تواند تحت تأثير آن قرار گيرد، شامل سيستم‏هاي موجودات زنده (انسان و ديگر موجودات) كه در آن وجود دارند.

اثرات زيست‏محيطي: اثرات مستقيم يا غير مستقيم ناشي از فعاليت‌ها، محصولات و خدمات شركت بر محيط‏زيست، خواه مفيد يا مضر.

ارزيابي اثرات زيست‏محيطي: ارزيابي مستند اثرات فعاليت‌ها، محصولات و خدمات شركت (موجود يا طرح‌ريزي شده) بر محيط‏زيست.

بهداشت، ايمني و محيط‏زيست ((HSE: فعاليت‌ها، پرسنل يا اقداماتي معين كه براي اطمينان ازيكپارچگي سرمايه، پيشگيري از سوانح، و يا از بين بردن اثرات سوء HSE حياتي شناخته شده‏اند.

خطرات: منبع، وضعیت یا اقدامی که پتانسيل آسيب را داشته باشد این آسیب‌ها می‌تواند شامل بيماري يا جراحت، صدمه به تجهيزات، واحدهاي توليدي، محصولات يا محيط‏زيست و يا از بين رفتن توليد يا افزايش پرداخت خسارت‌ها باشد.

مميزي مديريت بهداشت، ایمنی و محيط‏زيست: يك فرايند مستقل، نظام‏مند و مستند هدفمند براي بدست آوردن شواهد قابل‏رسيدگي براي تعيين اينكه:

  • سیستم مديريت HSE و نتايج آن منطبق با معيار مميزي باشد
  • سيستم بطور مؤثر استقرار يافته و
  • براي دست يابي به اهداف و خط‏مشي بهداشت، ايمني و محيط‏زيست مناسب ‌باشد.

مستندسازي مديريت HSE: مستندسازي بيان كننده كليات سیستم مديريت HSE بوده و مرجعي براي تعيين روش‏هاي اجرائي مربوط به استقرار طرح مديريت HSE شركت مي‏باشد.

طرح مديريت HSE: تشريح روش‏هاي دست يابي به اهداف HSE

بازنگري مديريتHSE: بازنگري رسمي مديريت ارشد از وضعيت و كفايت سیستم مديريت HSE  و استقرار آن در ارتباط با موضوعات HSE، خط‏مشي، قوانين و اهداف جديد كه ناشي از تغيير فضاي كاري مي‌باشد.

سيستم مديريت ايمني، بهداشت و محيط‏زيست: ساختار، مسئوليت‌ها، رويه‏ها، روش‌هاي اجرائي، فرايندها و منابع شركت براي استقرار مديريت بهداشت و ايمني و محيط‌زيست.

خط‏مشيHSE: يك عبارت عمومي از مقاصد و اصول كاري شركت در زمينه ايمني، بهداشت و اثرات زيست‌محيطي مي‌باشد كه تجلي آن را در استراتژي و اهداف خرد مي‌توان يافت.

مديريتHSE: آن جنبه‏هايي از وظايف كلان مديريت، (شامل طرح‌ريزي) كه خط‏مشي HSE را توسعه، پياده‏سازي و نگهداري مي‏كند

رويداد: يك واقعه يا زنجيره‏اي از وقايع است كه سبب مي‌شود يا مي‌تواند سبب جراحت، بيماري و/يا صدمه (زيان) به سرمايه، محيط‏زيست يا شخص ثالث گردد.

كلمه”حادثه” توسط برخي نويسندگان و سازمان‏ها براي مشخص كردن يك رويداد كه باعث جراحت، بيماري و/يا صدمه مي‏گردد مورد استفاده قرار مي‏گيرد اما در اصطلاح عامه به بدشانسي معروف شده كه به همين دليل توسط برخي بكار نمي‏رود، در اين خطوط‏راهنما تنها از عبارت رويداد كه در برگيرنده حادثه و شبه حادثه مي‌باشد استفاده شده است.

ريسك: شانس اينكه يك واقعه ناخواسته معين رخ خواهد داد و شدت نتايج  واقعه .

اهداف استرات‍ژيك HSE: اهداف كلان ناشي از خط‌مشي HSE مي‌باشد كه يك شركت، خود را براي دست‌يابي به آنها هماهنگ مي‏كند و بايستي تا حد ممكن كمي شوند.

[1] Health, safety & environment management system (HSE MS)

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

ایجاد ساختاری برای ارزیابی عملکرد HSE پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی (با مطالعه موردی پیمانکاران سازمان مهندسی و عمران شهر تهران))