عوامل کاهش لایه ازن

گفتار اول:مواد کاهش دهنده لایه ازن

بند اول: کلوروفلوروکربن ها:

موادی گازی شکل غیر سمی و غیر قابل اشتعال بودند که بعنوان محرک در اسپری[1] خنک کننده موتور[2] در صنایع مختلف از جمله در صنایع یخچال سازی و در دستگاه های تهویه هوا مصرف می شدند این مواد همچنین بعنوان حلال برای تولید کف پلی اورتان مورد استفاده قرار می گرفتند. تولید و مصرف این مواد در دولت های توسعه یافته حذف و در دولت های در حال توسعه در حد میزان میانگین مصرف سال های 1997 تا 2000 متوقف شده است.

بند دوم: هیدروکلوروفلوروکربن ها[3]

بدنبال معرفی کلوروفلوروکربن ها بعنوان مواد کاهش دهنده لایه ازون کلوروفلوروکربن ها بعنوان جایگزین آنها مصرفی و مورد استفاده قرار گرفتند بهمین دلیل دولت های در حال توسعه در سال 1989 حدود 90% بازار این مواد در سال 1999 حدود 80 % آن در اختیار داشتند. میزان کلرین موجود در جو بین سال های 1996 و 2000 در اثر مصرف سالیانه هیدروفلوروکربن ها 10 واحد در میلیارد[4] بوده است. سال 2002 اعلام شد که در صورت توقف این مواد تا سال 2003 کلرین موجود در اتمسفر هنوز 5% افزایش خواهد داشت.[5]

بند سوم:هالون ها

مواد مصرف هالون – ها عمدتا کپسول های اطفاء حریق و بعد از جنگ جهانی دوم، تجهیزات و ادوات نظامی بود. میزان تخریب هابون – ها به نسبت کلرین 8 به 1 است بنابراین این مواد در تخریب لایه ازون تاثیر قابل توجهی داشتند.[6]

 

بند چهارم:تتراکلریوکربن[7]

در سال 1981 بعنوان مواد کاهش دهنده لایه ازون تشخیص داده شد اما اقدام برای حذف آن از 1982 شروع شد این ماده در صنایع تولیدی استفاده می شد. رویه اولیه دولتهای در برخورد با حذف تدریجی این ماده رضایت بخش نبوده اما از سال 1998 وضعیت تغییر کرده و دولتهای صنعتی تولید و مصرف آن را به میزان زیادی متوقف کردند. 50 کشور در حال توسعه نیز اصلا آن را تولید و مصرف نکردند بنابراین تولید و مصرف تتراکلرید در سال 1998 نسبت به سال 1986 به سادگی 89% کاهش است.[8]

بند پنجم: متیل کلروفرم [9]

هنوز میزان سهم واقعی متیل کلروفرم در تخریب لایه ازون مشخص نیست این ماده در صنایع تولیدی استفاده و همچنین برای پاک کردن چیپ های[10] کامپیوتراستفاده می شد. مصرف کننده های این ماده اغلب دولت های صنعتی توسعه یافته بودند.

متیل کلروفرم فقط توسط تعداد کمی دولتهای در حال توسعه تولید و مصرف می شد به این معنی که 43 کشور در حال توسعه اصلا آن را مصرف نمی کردند تولید و مصرف این ماده در سال 1998 نسبت به سال 1986 به میزان 96% کاهش یافت.[11]

بند ششم: هیدرو بروموفلوروکربن ها[12]

این مواد در سال 1996 به لیست مواد کاهش دهنده پروتکل مونترال اضافه شده و اطلاعات دقیقی در مورد آنها وجود ندارد.[13]

بند هفتم: بروموکلرومتان [14]

این ماده نیز مثل هیدروبروموفلوروکربن ها در سال 1996 بعنوان مواد کاهش دهنده لایه ازون معرفی شده و اطلاعات دقیقی در مورد انها وجود ندارد.[15]

بند هشتم: متیل برومید[16]

 

مواد مصرف متیل برومید عبارت بود از تهیه کودها و سموم دفع آفات گیاهی و نیز ساخت شیشه و پلاستیک به دلیل اینکه در صنعت کشاورزی به این ماده نیاز است به تولید و مصرف آن در حد مجاز از معافیت برخوردار است.[17]

بند نهم:سایر مواد جدید

 

الف) ان – پروپیل برومید[18]: بعنوان حلال مواد خام مصرف می شود.

ب) هگزاکلر و بوتادین[19]: این ماده بعنوان حلال کاربرد دارد.[20]

به جز این مواد برخی مواد دیگر نیز وجود دارند که علاوه بر تخریب لایه ازون در زمینه های دیگر محیط زیست نیز ایجاد مشکل می نمایند این مواد بدلیل اینکه تابع سایر رژیم های حقوق بین المللی و محیط زیست هستند در رژیم حقوقی حاکم بر حفاظت از لایه ازون بررسی می شوند از جمله ذرات سولفات [21] و منوکسیدکربن که آلاینده هستند و مهمتر از آنها دی اکسید کربن[22] و متان [23] و نیتروکسید که باعث تغییرات آب و هوا می شوند و تابع رژیم حقوقی آلودگی فرامرزی هوا و رژیم حقوقی تغییرات آب و هوا نمی باشند.

 

[1] – یک نروژی بنام اریک رویتم ( Eric Rolheim) سال 1926 مقداری کلرین را بعنوان محرم در ساخت اسپری بکار برد مکرین تا جنگ جهانی دوم مصرف زیادی نو است اما پس از آن در حشره کش ها مورد استفاده قرار گرفت که در منطقه اقیانوس آرام مصرف زیادی داشت.

[2] – در سال 1929 جنرال موتورز آمریکا کلیدی مطالعاتی در مورد مواد شیمیایی مناسب برای خنک کردن موتور انجام داد و کلوروفلوروکربن 110 و کلوروفلوروکربن – 12 را بدلیل کارآمد،غیررسمی و غیرقابل اشتعال بودن برای این کار مناسب تشخیص داد. کارخانه آمریکایی دوپونت تولید صنعتی کلوروفلوروکربن -12 را از سال 1930 و تولید کلوروفلوروکربن -11 را از سال 1934 آغاز کرد در این زمان خود لایه ازون کشف شده بود اما هنوز آثار احتمالی مواد شیمیایی بر آن مورد مطالعه قرار نگرفته بود.

[3] – Hydrochloro fluoribons (HCFCs

[4] – Part per trhion (ppt) trhion (ppt) = 10-12

[5] – Poul harremoes david 6ee , Malcdm macgarvin , Andy Stirling hane keys , Brian wy me and Guedes vaz , (eds) , p 28.

[6] – Halons

[7]  – هالون های کاهش دهنده لایه ازون عبارتند از: هالون – 1211 ، هالون – 1301 ، هالون – 2402 .

[8] – Carbon Tetrachloride

[9] – Methyl chloroform

[10] – Chips

[11] – Alexander Gillespie , p 27.

[12] – Hydrobromofluorocarbons

[13] –  Alexander Gillespie , p 28-29.

[14] – Bromochloroethane

[15] – Alexander Gillespie , p 28-29.

[16] – Methy 13romide

[17] – Alexander Gillespie , p 28-29.

[18] – N – propyl Bromide

[19] – Hexachlorobutadine (HCB D)

[20] – Alexander Gillespie , p 30.

[21] – SO4

[22] – CO2

[23] – CH4

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی سازوکار اجرایی و نظارتی رژیم حقوقی بین المللی حفاظت از لایه ازن